Қоғамның сан саласын қамтитын, әсіресе әлеуметтік сектор мен идеология жағына көбірек мән беретін Ұлттық құрылтай отырыстарында мен негізінен өзіме жақын білім мен ғылым саласының өзекті мәселелерін көтеріп келемін. Бір қуанарлығы, төрт мәрте өткен барлық отырыста осы аталған салалар ұмыт қалған емес. Зерттеліп, зерделеніп, тиісті нәтижесін бере бастады. Яғни біздің көптеген ұсынысымыз, білдірген ойымыз ескерусіз қалмай, жүзеге асырылып жатыр. Оның ішінде ғылымды дамыту, ғылымның әлеуетін арттырып, бюджетін көтеру деген сияқты мәселелер назарға алынды.
Құрылтайдың бір жақсы жері – осы жерде мамандар айтқан ұсыныстар отырыс хаттамасына енгізіліп, бірден министрліктерге жолданады. Сондықтан құрылтай бюрократиялық кедергілерді жойған бірден-бір мінбер деп білемін.
Еліміз бойынша Ұлттық құрылтайға үш университеттің ректоры мүше. Біз бұған дейін құрылтай мүшелігіне кірген еліміздегі үш ЖОО ректоры ақылдаса келе білім мен ғылым саласының дамуына қатысты пікірлер мен ұсыныстарды жүйелеу мақсатында алдын ала сарапшылық топтар құрып алып, соның негізінде нақты ұсыныстарды жеткізуге тырысып бағамыз. Міне, сол ісіміз нәтижесін беріп жатыр. Кеше ғана Арқалықтағы педагогикалық институт алдағы уақытта үлкен университет болады деген сүйінші жаңалық еңсемізді көтеріп тастады.
Содан кейін Ұлттық құрылтайда, Президент Жолдауында айтылған өңірлік жоғары оқу орындарына қолдау білдіру, ғылыми әлеуетін көтеру үшін технопарктер салу ісі де қолға алына бастады. Жалпы, кейінгі төрт жылда ғылым мен білімге жоғары деңгейде қаражат бөлініп келеді. Тіпті былтырғы қиын жағдайдың өзінде университеттерге, ғылым бағытында жақсы қаржылық қолдау көрсетілді.
Әрине, кемшіліктер де бар. Айталық, отыз жылдың ішінде университеттердегі инфрақұрылым дамымай қалды. Жатақханалар мен зертханалар салынбады. Енді соншалықты бөлініп жатқан қаржының қайтарымын еліміз ғылымнан да, білімнен де күтеді. Ғылым мен білім де мемлекет дамуына қызмет ету қажет. Ғылымды коммерцияландыру, бизнес ортамен, өндіріс орындарымен жұмыс жүргізу сынды шаруалар қолға алынуы керек.
Сонымен қатар «Серпін» бағдарламасын тоқтатпай, әрі қарай дамытқан жөн. Яғни бұл жобамен тек бакалавр ғана емес, магистрант, PhD даярлауды да қолға алса, артта қалып отырған шалғай облыстарға үлкен серпін болар еді.
Нұрлан ДУЛАТБЕКОВ,
Е.Бөкетов атындағы Қарағанды зерттеу университетінің ректоры,
Ұлттық құрылтай мүшесі,
Ұлттық ғылым академиясының академигі