*The World Financial Review: Қазақстан шикізатқа негізделген экономикадан арылып келеді*
Жаһандық экономика, қаржы және инвестиция мәселелеріне маманданған британдық іскерлік басылым The World Financial Review Қазақстанның шикізаттық сектордан тыс инвестициялық мүмкіндіктерін кеңейтіп жатқаны туралы мақала жариялады. Онда Қазақстан тәуелсіздік алғалы бері посткеңестік экономикадан Орталық Азиядағы ең ірі экономикаға дейінгі жолдан өткені атап көрсетіледі. Бұл ретте елдің табиғи ресурстарға бай болуы оның дамуында маңызды рөл атқарды: мұнай-газ секторы шетелдік капитал тартуға, экспорттық кірістер көлемін арттыруға және ауқымды инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыруға мүмкіндік берді. Дегенмен, шикізатқа негізделген модельдің кемшін тұсы да болды, ондаған жыл бойы ел экономикасының көрсеткіштері әлемдік шикізат бағасына тығыз байланысты болып, ал мұнайдан түсетін табысқа тәуелділік экономиканы әртараптандыру мүмкіндігін шектеді.
Авторлар Қасым-Жомарт Тоқаев экономиканы әртараптандыруды мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі ретінде айқындағанын атап өтеді. Өңдеу өнеркәсібін дамыту, инфрақұрылымды жаңғырту және жеке кәсіпкерлікті кеңейту экономиканың жаңа өсу көздерін қалыптастырып, елдің шикізат нарықтарына тәуелділігін біртіндеп төмендетуге бағытталған.
Бұл өзгерістердің нәтижесі экономикалық көрсеткіштерден де көрінеді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім 15 мың доллардан асып, жеті жылда 52,9%-ға өсті. 2021–2025 жылдары Қазақстанға тартылған тікелей шетелдік инвестициялардың жалпы ағыны 114,2 млрд долларды құрады. Ал 2019–2025 жылдар аралығында бұл көрсеткіш 155,8 млрд долларға жетті.
Қазақстан халықаралық бизнеске арналған инвестициялық ұсыныстарын біртіндеп кеңейтіп келеді. Елдің дәстүрлі артықшылықтары – қуатты ресурс базасы мен Еуразияның ең ірі нарықтарының арасындағы тиімді орналасуы – қазіргі таңда өсіп келе жатқан ішкі нарық, жаңа өндірістік қуаттардың іске қосылуы, сондай-ақ логистикалық және цифрлық инфрақұрылымның дамуымен толықтырылып отыр.
*Статья The World Financial Review Казахстан расширяет инвестиционные горизонты за пределами сырьевого сектора*
Промышленный рост, $114 млрд иностранных инвестиций за пять лет и оценки международных агентств отражают происходящие изменения в экономике страны.
С момента обретения независимости Казахстан прошёл путь от постсоветской экономики до крупнейшей экономики Центральной Азии. Богатые природные ресурсы сыграли важную роль в этом развитии. Нефтегазовый сектор привлекал иностранный капитал, увеличивал экспортные доходы и обеспечивал финансирование масштабных инфраструктурных проектов. Однако у сырьевой модели развития была и обратная сторона: на протяжении десятилетий экономические показатели страны были тесно связаны с мировыми ценами на сырьё, а зависимость от нефтяных доходов ограничивала возможности для диверсификации.
Касым-Жомарт Токаев обозначил экономическую диверсификацию одним из центральных направлений государственной политики. Развитие обрабатывающей промышленности, модернизация инфраструктуры и расширение частного предпринимательства призваны сформировать новые источники роста и постепенно снизить зависимость страны от сырьевых рынков.
Результаты этих изменений уже отражаются в экономических показателях. По итогам 2025 года ВВП на душу населения превысил $15 000, увеличившись за семь лет на 52,9%. В 2021–2025 годах валовый приток прямых иностранных инвестиций в Казахстан составил $114,2 млрд, а за семь лет — с 2019 по 2025 год — достиг $155,8 млрд.
Для международного бизнеса Казахстан постепенно расширяет своё инвестиционное предложение. Традиционные преимущества — мощная ресурсная база и расположение между крупнейшими рынками Евразии — сегодня дополняются растущим внутренним рынком, новыми производственными мощностями, а также развитием логистической и цифровой инфраструктуры.