Аманбек Жұқанұлы Машабаевтың өмір жолы мен кәсіби қызметі заң ғылымы мен жоғары білім беру саласына адал қызмет етудің, ізденіс пен еңбексүйгіштіктің жарқын үлгісі.
1976 жылы Аманбек Жұқанұлы Қарағанды мемлекеттік университетінің заң факультетіне оқуға түседі. Студенттік жылдардан бастап өзінің еңбекқорлығы, жауапкершілігі мен тәртіптілігімен ерекшеленіп, ұстаздарының сеніміне ие болады. Жоғары курс студенті кезінде факультеттің Қылмыстық құқық және процесс кафедрасының меңгерушісі, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген заңгері К.К.Күсніденовтің тапсырмаларын орындауға басқа да озат студенттермен қатар белсенді түрде атсалысады. Бұл кезең жас маманның ғылым мен ұстаздық жолға бет бұруына айрықша ықпал етеді.
1981 жылы заң факультетін ойдағыдай тәмамдағаннан кейін Аманбек Жұқанұлы өзге де түлектер қатарында жас маман ретінде Қылмыстық құқық және процесс кафедрасына жұмысқа жіберіледі. Осы кезден бастап оның университет қабырғасындағы ұстаздық және ғылыми-зерттеу қызметі қатар өріледі.
1983 жылы кафедра меңгерушісінің кеңесімен Аманбек Машабаев Қазақ КСР Ғылым академиясының Философия және құқық институтындағы Қылмыстық-құқықтық ғылымдар бөліміне заң ғылымдарының докторы, профессор У.С. Джекебаевқа ізденуші ретінде бекітіледі. Бұл оның ғылыми қалыптасуындағы маңызды кезеңдердің бірі болды.
1985–1987 жылдары аталған институтта ғылыми тағылымдамадан өтіп, қылмыстық құқық саласындағы өзекті мәселелерді терең зерттеуге кіріседі. Осы жылдары «Топтық жыныстық қылмыстармен қылмыстық-құқықтық күрес және олардың алдын алу» тақырыбындағы диссертациялық зерттеуін бастап, ғылыми ізденісінің негізгі бағытын айқындайды.
1987 жылы Аманбек Жұқанұлы Қазақ КСР Ғылым академиясының Философия және құқық институты Қылмыстық-құқықтық ғылымдар бөліміне аспирантураға түседі. Үш жылға жуық уақыт бойы ғылыми зерттеуін жүйелі түрде жалғастырып, 1990 жылы диссертациялық жұмысын аяқтайды. Сол жылы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің жанындағы К.-58.01.04 диссертациялық мамандандырылған кеңесінде диссертациясын сәтті қорғап, заң ғылымдары бойынша ғылыми дәрежеге ие болады.
Аспирантураны аяқтаған соң Аманбек Жұқанұлы өзі еңбек жолын бастаған кафедраға қайта оралып, доцент қызметін атқарады. 1992-1995 жылдары факультеттің тәрбие жұмысы жөніндегі декан орынбасары ретінде қызмет етіп, оқу үдерісімен қатар жастар тәрбиесіне де айрықша көңіл бөледі.
Ғылыми ізденісін де бір сәтке тоқтатпай, кандидаттық диссертациясының негізгі бағыты – жеке адамға қарсы қылмыстар тарауындағы жыныстық қылмыстар мәселесін жан-жақты зерттеуді жалғастырады. Ғалымның ғылыми еңбектерінің басым бөлігі осы күрделі әрі әлеуметтік маңызы жоғары мәселеге арналған.
Бүгінде Аманбек Жұқанұлының қаламынан 107 ғылыми және оқу-әдістемелік еңбек жарық көрген. Соның 101-і кандидаттық диссертациясын қорғағаннан кейін жарияланған. Ғалым еңбектерінің елеулі бөлігі жыныстық қылмыстардың құқықтық табиғатын, олармен күресудің қылмыстық-құқықтық тетіктерін және олардың алдын алу мәселелерін зерттеуге арналған.
1997 жылдан бастап Аманбек Жұқанұлы Қылмыстық құқық және криминология кафедрасын басқарады. Кафедра меңгерушісі ретінде оның ғылыми және педагогикалық қызмет аясы одан әрі кеңейе түседі. Магистранттардың диссертациялық зерттеулеріне ғылыми жетекшілік ету барысында ғалымның ғылыми қызығушылықтары қылмыстық құқықтың өзге де маңызды бағыттарымен толықты.
Атап айтқанда, оның ғылыми жетекшілігімен терроризмге қарсы күрес, экономикалық қылмыстар, сот төрелігіне және жазаны орындау тәртібіне қарсы қылмыстар, қылмыстық құқықтағы кінәнің қос нысаны мен себепті байланыс мәселелеріне арналған ғылыми жарияланымдар жарық көрді.
Аманбек Жұқанұлы оқу үдерісін ұйымдастыру, әдістемелік және тәрбие жұмыстарын жүргізу саласында да мол тәжірибе жинақтады. Оның басшылығымен кафедра жоғары білім беру жүйесіне жаңа оқыту технологияларын енгізуде алғашқылардың бірі болды. Атап айтқанда, күндізгі және сырттай оқу нысандарында кредиттік және қашықтан оқыту жүйесіне негізделген оқу сабақтарын ұйымдастыру ісі жолға қойылды.
Кредиттік оқыту жүйесі мен қашықтан білім беру технологиялары аясында «Қылмыстық құқық» пәнінің Жалпы және Ерекше бөлімдері бойынша, сондай-ақ «Қылмыстық құқықтағы сыбайлас қатысу», «Қылмыстарды саралау теориясының негіздері», «Қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық тәртіпке қарсы қылмыстар» сияқты арнайы курстар бойынша оқу-әдістемелік кешендер, курстық кейстер мен электрондық дәріс курстары әзірленіп, оларға авторлық куәліктер алынды.
Сонымен қатар «Құқықтану» мамандығы бойынша білім алатын магистранттарға арналған «Қылмыстық саясаттың негізгі бағыттары» және «Қылмыстарды саралаудың ғылыми негіздері» атты оқу-әдістемелік кешендер де әзірленді. Бұл еңбектер студенттер мен магистранттардың теориялық білімін тереңдетіп қана қоймай, оны құқық қолдану тәжірибесімен ұштастыруға мүмкіндік берді.
Аманбек Жұқанұлы білім беру сапасын бағалау және жоғары оқу орындарының қызметін жетілдіру бағытындағы жұмыстарға да белсене қатысты. Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі жүзеге асыратын жоғары оқу орындарын біліктілік талаптарына сәйкестігі тұрғысынан аралық аттестаттаудан өткізу жұмыстарына қатысты.
2019 жылы зейнеткерлікке шыққанымен, ғылым мен білім саласындағы ұзақ жылғы еңбегін тоқтатқан жоқ. Қазіргі уақытта да Қылмыстық құқық, процесс және криминалистика кафедрасының штатында профессор қызметін атқарып, өзінің бай ғылыми-педагогикалық тәжірибесімен жас мамандардың қалыптасуына, студенттер мен магистранттардың кәсіби білім алуына өз үлесін қосып келеді.
Аманбек Жұқанұлы Машабаевтың өмір жолына көз жүгірткенде, оның кәсіби қызметінің өзегінде ғылымға деген адалдық, ұстаздыққа деген жауапкершілік және заң саласының дамуына деген азаматтық ұстаным жатқанын аңғаруға болады. Ол үшін ұстаздық – тек мамандық емес, ұрпаққа білім мен тағылым берудің, ал ғылым – қоғамдағы заңдылық пен әділеттілікті орнықтыруға қызмет ететін маңызды құндылық.
Ғалымның жарты ғасырға жуық уақытқа созылған еңбек жолы – ізденіс пен табандылықтың, кәсіби біліктілік пен адамгершіліктің, ұстаздық пен ғылыми қызметтің өзара сабақтастығының жарқын көрінісі. Оның ғылыми еңбектері мен педагогикалық тәжірибесі заңгерлердің бірнеше буынын тәрбиелеуге қызмет етіп, отандық заң ғылымының дамуына өзіндік үлес қосып келеді.
